İş Hukuku

İş hukuku avukatı, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde hukuki destek sağlayan avukattır. Hukuk sistemimizde resmi bir branşlaşma bulunmasa da uygulamada iş davaları konusunda deneyim kazanan avukatlar iş hukuku avukatı olarak nitelendirilmektedir. İş hukuku avukatları hem işçi hem de işveren tarafına hukuki danışmanlık verir ve dava süreçlerini yürütür.

İş hukuku avukatları; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacakları, iş kazaları ve meslek hastalıklarından doğan tazminat davaları gibi birçok konuda hukuki destek sağlar. Ayrıca iş sözleşmelerinin hazırlanması, işten çıkarma süreçlerinin hukuka uygun şekilde yürütülmesi ve tarafların yasal haklarının korunması konularında da önemli bir rol üstlenir.

Bunun yanı sıra iş hukukunda dava açmadan önce başvurulması zorunlu olan arabuluculuk süreçlerinde de işçi ve işveren arasında uzlaşma sağlanmasına yardımcı olur. Bu nedenle iş hukuku avukatları, çalışma hayatında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde ve tarafların haklarının korunmasında önemli bir role sahiptir.

4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçi, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir. İşçi, belirli bir ücret karşılığında ve işverene bağımlı olarak çalışır. İşçi, işini yerine getirirken işverenin talimatlarına uymakla yükümlüdür. İşçinin hakları ve yükümlülükleri, iş kanunları ve ilgili mevzuat çerçevesinde korunur ve düzenlenir.

İşçi sayılan ve sayılmayan kişiler örneklerle şu şekilde açıklanabilir:

İşçi Sayılan Kişiler:

• Fabrika işçileri
• Ofis çalışanları
• Hizmet sektörü çalışanları (garson, resepsiyonist vb.)
• Tarım işçileri ve mevsimlik işçiler

İşçi Sayılmayan Kişiler:

• Serbest meslek sahipleri (avukat, doktor vb.)
• Bağımsız müteahhitler
• Kendi işyerini işleten kişiler
• Çıraklar ve bazı stajyerler

• İş Sözleşmesi: İşçi olup olmadığınızı belirlemenin ilk adımı, çalıştığınız yerle bir iş sözleşmesi yapıp yapmadığınızdır. İş sözleşmesi, işçi ile işveren arasındaki hak ve yükümlülükleri belirleyen yazılı bir belgedir. Bu sözleşmede işin ne zaman, nasıl ve ne kadar ücret karşılığında yapılacağı düzenlenir.
• Ücret Karşılığı Çalışma: İşçi, belirli bir ücret karşılığında çalışır. Eğer düzenli olarak bir işverenden maaş alıyorsanız, büyük olasılıkla işçi statüsündesinizdir. Ücret, iş sözleşmesinde belirlenir ve genellikle aylık, haftalık veya saatlik olarak ödenir.
• Bağımlılık İlişkisi: İşçinin işverene bağımlı olarak çalışması gerekir. Bu bağımlılık, işin nasıl yapılacağına dair işverenin talimatlarına uyma zorunluluğunu içerir. Eğer işinizi bağımsız şekilde ve kendi kurallarınıza göre yapıyorsanız, işçi olarak kabul edilmezsiniz.
• Süreklilik: İşçi, belirli bir süreklilik içerisinde çalışır. Bu süreklilik; tam zamanlı, yarı zamanlı veya belirli süreli iş sözleşmeleri kapsamında olabilir.

• İşe İade Davası: İş sözleşmesi haksız şekilde feshedilen işçilerin, işlerine geri dönebilmek amacıyla açtıkları davadır.
• Kıdem Tazminatı Davası: İşçinin işten ayrılması durumunda belirli şartlar altında işveren tarafından ödenmesi gereken kıdem tazminatına ilişkin davalardır.
• İhbar Tazminatı Davası: İş sözleşmesinin feshi sırasında ihbar süresine uyulmaması halinde talep edilen tazminat davalarıdır.
• Fazla Mesai Ücreti Davası: İşçinin yaptığı fazla çalışmaların ücretinin ödenmemesi durumunda açılan davalardır.
• İş Kazası ve Meslek Hastalığı Davaları: İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle oluşan zararların tazmini amacıyla açılan davalardır.
• Hizmet Tespit Davası: İşçinin sigortasız veya eksik sigorta ile çalıştırıldığı durumlarda açılan davalardır.

Zorunlu arabuluculuk, iş hukuku kapsamındaki işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklarda mahkemeye başvurmadan önce arabuluculuk sürecine başvurulmasını zorunlu kılan bir uygulamadır.

1 Ocak 2018 tarihinde yürürlüğe giren bu uygulama, işçi alacakları ve tazminat taleplerine ilişkin uyuşmazlıkların daha hızlı ve dostane bir şekilde çözülmesini amaçlar. Arabuluculuk sürecinde taraflar, bir arabulucu eşliğinde anlaşmaya çalışır. Anlaşma sağlanamazsa tarafların dava açma hakkı saklıdır.

Bu uygulama, mahkemelerin iş yükünü azaltmak ve uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözümlenmesini sağlamak amacıyla uygulanmaktadır.

İş davalarının süresi; davanın türüne, mahkemenin iş yüküne ve tarafların sunduğu delillere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genellikle iş mahkemelerinde davalar 12 ay ile 18 ay arasında sonuçlanırken, istinaf ve temyiz süreçleri de dahil edildiğinde toplam süreç 3 ila 4 yıl sürebilmektedir.

Zorunlu arabuluculuk süreci ise genellikle yaklaşık 3 hafta sürer ve anlaşma sağlanamaması halinde dava açılabilir.

İş hukuku alanında çalışmalar yürüten bir avukat arıyorsanız, Baro levhasından ad ve soyad ile sorgulama yapabilirsiniz. Ancak Baro levhasında avukatların hangi alanda yoğunlaştığına dair detaylı bilgiler bulunmadığından, internet üzerinden veya çevrenizdeki kişiler aracılığıyla daha kapsamlı bir araştırma yapmak faydalı olabilir.

Avukatlar arasında objektif bir “en iyi” ölçütü belirlemek mümkün değildir. “En iyi iş hukuku avukatı” veya “en iyi işçi avukatı” gibi ifadeler hukuki bir karşılığa sahip değildir ve çoğunlukla halk arasında kullanılan ifadelerden ibarettir. Bununla birlikte bazı avukatlar iş davaları konusunda daha fazla bilgi ve deneyime sahip olabilir.